De site van H.J. de Boer

XHTML als vehikel voor de verspreiding van webstandaarden

Permalink  ·  Geplaatst op 31 maart 2006 om 13:34

De discussie over HTML 4.01 versus XHTML is een discussie die al enkele jaren oud is en nu eigenlijk wel gevoerd is. Enkele belangrijke auteurs op internet hebben via weblogs in de afgelopen jaren hun standpunten geuit; sommige van deze artikelen lenen zich voor veelvuldig aanhalen als bron, ter ondersteuning van de eigen redenering. De discussie kent geen echte winnaars en is ook niet echt opgelost. Alles is echter wel zo'n beetje gezegd en er is een status-quo die beide kampen voor gegeven aannemen. Met de komst van een aanvaardbaar en interessant alternatief voor XHTML 2.0 in de vorm van Web Applications 1.0 (ook wel (X)HTML5 genoemd), wordt wellicht nieuwe voeding gegeven aan de discussie.

In mijn vorige beschouwingen over deze nieuwe standaard heb ik me vrij hard uitgelaten over de XHTML-standaard. Ik ben me ervan bewust dat daarbij niet steeds genuanceerd geredeneerd is, maar ik hoop dat dat de duidelijkheid van het betoog wel ten goede komt. Hoe het ook zij, na lezing van The case for XHTML (inmiddels anderhalf jaar oud) van de hand van Faruk Ateş, wil ik op één punt een kleine relativering van mijn harde veroordeling van XHTML maken.

Ateş gaat in zijn apologie van XHTML uitgebreid in op de aspecten die ook de tegenstanders gewend zijn te behandelen; hij doet dit op een realistische en prettig leesbare wijze. In essentie komt zijn stelling neer op het volgende:
Ateş geeft toe dat XHTML niet efficiënter, flexibeler en gebruikersvriendelijker is dan HTML-varianten, maar is van mening dat dat niet noodzakelijk tot een afzwering van XHTML hoeft te leiden. Als voordeel van XHTML boven HTML noemt hij:
De discussie over strictness is een non-discussie. Het Strict doctype van HTML 4.01 staat webdevelopers toe om net zo'n stricte markup schrijven als met XHTML. HTML is nét zo strict als XHTML, als je er aandacht voor hebt. Mensen die weten dat je XHTML als application/xhtml+xml dient te verzenden, weten ook hun HTML 4.01 document wel te valideren en zullen ook wel op de hoogte zijn van de wijze waarop je een Strict document kunt maken. Mensen die hun HTML 4.01 niet eens valideren, zullen hun XHTML waarschijnlijk als text/html versturen en dan gaat het échte strictness voordeel van XHTML (het feit dat het een foutje meteen met een draconisch error afgestraft wordt - meteen de reden dat het een zakelijke mislukking is) ook niet meer op.

De stelling van Ateş dat XHTML een grote bijdrage heeft geleverd aan de 'web standards awareness' is ontegenzeggelijk waar. Ik kan daar niet om heen, hij heeft daar gelijk in. XHTML mag dan een buzzword zijn dat, zoals Ateş ook aangeeft, meer mythische dan daadwerkelijke voordelen voor de gemiddelde websitebouwer heeft; juist het feit dat het nieuw, beter en anders was en dat het hot is vanaf de introductie van de standaard, heeft inderdaad bijgedragen aan het bewustzijn dat standaarden belangrijk zijn. Waar HTML voorheen leek te ontstaan uit het knippen en plakken van andermans voorbeelden, bleek door XHTML ineens een hele wetenschap te steken achter de ontwikkeling van deze talen. Ineens werd de internetgemeenschap zich ervan bewust dat er een organisatie was die nadacht over de structuur en toekomst van het internet en dat in gestandaardiseerde specificaties tot stand probeerde te brengen. Het moet gezegd: XHTML heeft daar een zinnige rol in vervuld en in zoverre moet ik mijn harde woorden over XHTML wat relativeren.

Bij die relativering moet ik echter ook meteen weer een kanttekening plaatsen. Het is niet uitgesloten dat met de tijd ook HTML 4.01 (dat eenzelfde scheiding van markup en presentatie beoogt) deze standards awareness teweeg had gebracht. Het is misschien zelfs wel de vraag of standards awareness door deze standaarden zélf wordt aangemoedigd, of dat deze ontwikkeling zich heeft voltrokken als reactie op browser-incompitiliteiten en dus puur een praktische reden heeft. We zullen echter helaas nooit weten hoe het anders had kunnen lopen. Misschien, als het W3C in plaats van XHTML zijn kaarten had ingezet op een doorontwikkeling van HTML, dat we dan al een paar stappen verder in de ontwikkeling van het web geweest waren, dan we nu zijn. Het blijft speculeren.
Concluderend: XHTML heeft inderdaad een nuttige rol vervuld bij het bewustmaken van internetdevelopers dat goed doorwrochte standaarden belangrijk zijn. Ik denk dat XHTML in die zin zijn taak dan nu wel volbracht heeft. Het feit dat dit positieve effect van XHTML vastgesteld is, doet er niet aan af dat de standaard dood is en geen serieuze toekomst heeft... áls HTML5 een fatsoenlijke kans krijgt van browsermakers.